Dec 222013
 
 22/12/2013  Posted by  Συνταξιοδοτικά

Οδηγός: «Έξοδος» με μειωμένη σύνταξη κατά της ανεργίας, της διαθεσιμότητας, της μερικής απασχόλησης και των περικοπών του εφάπαξ

17 Δεκέμβριος 2013

Σε ποιες περιπτώσεις η μειωμένη σύνταξη είναι ίδια με την… πλήρη

Η ανασφάλεια περί την εργασία, η μισθολογική αβεβαιότητα και η συρρίκνωση -προϊόντος του χρόνου- των συνταξιοδοτικών παροχών είναι μερικές από τις αιτίες που η συνταξιοδότηση μοιάζει διέξοδος. Ακόμη και εάν πρόκειται όχι μόνο για πρόωρη, με λιγότερα δηλαδή έτη ασφάλισης έναντι της πλήρους συνταξιοδότησης (που χορηγείται σε ασφαλισμένο που είχε 35 έτη το 2010, 36 το 2011, 37 το 2012 και 38 χρόνια εργασίας-ασφάλισης το 2013) αλλά, ακόμη και με μειωμένη σύνταξη…

Δηλαδή με πέναλτι λόγω μη συμπλήρωσης της απαιτούμενης ηλικίας συνταξιοδότησης. Τρείς φαίνεται να είναι οι κυριότεροι λόγοι που μία μειωμένη σύνταξη μοιάζει να είναι λύση στα αδιέξοδα της ανεργίας και της υποαπασχόλησης, σε συνδυασμό πάντα με το ρίσκο συντριπτικής μείωσης του εφάπαξ μελλοντικά. Συγκεκριμένα:

 

1.Εάν ένας ασφαλισμένος του ιδιωτικού τομέα μείνει άνεργος και εξαντληθεί το 12μηνο της τακτικής επιδότησης έχει δύο επιλογές. Είτε να προχωρήσει σε αυτασφάλιση, δηλαδή να πληρώνει ασφάλιστρα για μια μελλοντική, και κάπως καλύτερη σύνταξη ενόσω είναι άνεργος και δεν έχει καθόλου εισόδημα, είτε να βγει σε πρόωρη και μειωμένη σύνταξη. Και αυτό, με την βεβαιότητα σχεδόν, ότι δεν προσλαμβάνεται κάποιος ηλικία άνω των 55 ετών. Εκτός και εάν πρόκειται για ειδικότητα υψηλής ζήτησης αλλά, τότε δεν… απολύεται.

2.Ένας άλλος λόγος πρόωρης εξόδου είναι ο κίνδυνος περικοπής του εφάπαξ. Κάποιος ασφαλισμένος συνυπολογίζει τα υπέρ και κατά μιας πρόωρης εξόδου με μειωμένη σύνταξη έναντι του ρίσκου από το 2014 και μετά να μειωθεί υπερβολικά το εφάπαξ.

3.Επίσης, μία μειωμένη σύνταξη είναι, σε πολλές περιπτώσεις –πόσο μάλιστα εάν αθροιστεί και μία μικρή επικουρική σύνταξη-, υψηλότερη ενός «κουτσουρεμένου» μισθού (εκ περιτροπής εργασίας, μερικής απασχόλησης ή διαθεσιμότητας στον δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα).

Πέραν όμως του… συνταξιοδοτικού καταφυγίου έναντι της ανεργίας και λοιπών αστάθμητων κινδύνων, σε πολλές περιπτώσεις δε αποδίδει η συνέχιση της εργασίας και της ασφάλισης. Κυρίως όταν ο ασφαλισμένος είναι πάνω από 50 ή 55 ετών και έχει μόλις 4.500 ή 5.000 ένσημα (15-17 έτη ασφάλισης συνολικά). Και αυτό γιατί δεν προλαβαίνει να συμπληρώσει τα ένσημα για πλήρη σύνταξη (έως 12.000 ένσημα). Και με 8.000 ή 8.500 ένσημα η απόκλιση από την κατώτατη σύνταξη του ΙΚΑ είναι μικρή.  Ή, εξερχόμενος κανείς νωρίτερα στη σύνταξη με 15 έτη ασφάλισης λαμβάνει την ίδια σύνταξη που θα έπαιρνε με τα ίδια ένσημα ή και μερικές εκατοντάδες ένσημα περισσότερα και χωρίς το πέναλτι πρόωρης εξόδου. Και αυτό γιατί στο ΙΚΑ λειτουργεί η κατώτατη σύνταξη των 486 ευρώ. Την οποία λαμβάνει κανείς έτσι κι αλλιώς με 4.500 ένσημα είτε βγαίνει με μειωμένη είτε χωρίς πέναλτι πρόωρης εξόδου… Δηλαδή στα 67 (πλέον) με 4.500 ένσημα ή, ακόμη και με 6.5000 ένσημα…

Σε αυτό το περιβάλλον πρόωρη-μειωμένη σύνταξη δικαιούνται οι ασφαλισμένοι των ακόλουθων κατηγοριών:

α/ Οι μητέρες με ανήλικο στο ΙΚΑ που είχαν, ταυτόχρονα, και ανήλικο και 5.500 ένσημα ανεξαρτήτως ηλικίας. Εάν τα 5.500 ένσημα (18,4 πλήρη έτη ασφάλισης) συμπληρώθηκαν το 2010 συνταξιοδοτούνται με μειωμένη στο 50ο (στο 55ο χωρίς πέναλτι πρόωρης εξόδου). Στο 52ο βγαίνουν εάν συμπλήρωσαν τις προϋποθέσεις το 2011 (με 4 πλασματικά έτη πλην πλασματικών από τα τέκνα -57 για πλήρη) και στο 55ο παίρνουν οι μητέρες που συμπλήρωσαν τις προϋποθέσεις (5.500 ένσημα εκ των οποίων έως και 1.500 πλασματικά, και ανήλικο) το 2012. Η μείωση είναι 1/200 για κάθε μήνα προ του ορίου πλήρους συνταξιοδότησης ή 6% για κάθε χρόνο πρόωρης εξόδου και 30% για έξοδο στο 50ο έναντι του 55ο, στο 52ο (για θεμελίωση το 2011) έναντι του 57ου κ.ο.κ.

Αντιθέτως, οι ασφαλισμένες στο δημόσιο βγαίνουν με πρόωρη ως μητέρες με ανήλικο στο 50ο (2010), 52ο (2011) και 55ο (2012) χωρίς πέναλτι πρόωρης εξόδου. Με τα έτη ασφάλισης που έχουν. Απλώς, οι μητέρες με ανήλικο στο δημόσιο πρέπει να συμπληρώσουν 25ετία ασφάλισης προκειμένου να θεμελιώσουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα (σ.σ. και οι άνδρες με ανήλικο και 25ετία το 2011 και 2012, έκτοτε καταργείται αυτό το προνόμια για άνδρες και γυναίκες, για ιδιωτικό και δημόσιο τομέα). Με μία επιπλέον διαφορά (υπέρ των ασφαλισμένων του δημοσίου): τα έτη ασφάλισης (25ετία) το 2011 και 2012 συμπληρώνονται, εκτός από τα λοιπά πλασματικά επιπλέον, και από τα πλασματικά των τέκνων. Μάλιστα, σε μία ακραία περίπτωση, ένας ασφαλισμένος του δημοσίου μπορεί να αναγνωρίσει έως και 9 πλασματικά έτη το 2011 (π.χ. 4 από το πτυχίο και 5 από τα τρία παιδιά του) και 10 πλασματικά το 2012 κ.οκ.

Επίσης πρόωρα και μάλιστα μόνο με 20 έως 23 έτη ασφάλισης (αναλόγως των ετών θεμελίωσης με 20ετία) συνταξιοδοτούνται και οι τρίτεκνες (2010 με 20 έτη ασφάλισης και χωρίς όριο ηλικίας) και από το 2011 άνδρες και γυναίκες με 21 έτη ασφάλισης στο 52ο έτος της ηλικίας και, τέλος, με 23 έτη ασφάλισης (πάντα θεμελίωση με 20 πραγματικά έτη ασφάλισης) στο 55ο.

β/Οι ασφαλισμένοι στα Βαρέα συνταξιοδοτούνται έως και 2 έτη νωρίτερα με 10.500 ένσημα. Εκ των οποίων τα 7.500 σε καθεστώς ΒΑΕ. Έτσι, όσοι έχουν συμπληρώσει τα απαιτούμενα ένσημα το 2010 βγαίνουν με μειωμένη στο 53ο (στο 55ο πλήρη), μείον 12% για τα δύο έτη πρόωρης εξόδου (6% για κάθε έτος). Όσοι συμπληρώσαν τις απαιτούμενες ημέρες ασφάλισης το 2011 συνταξιοδοτούνται με μειωμένη στο 53ο και 9 μηνών (55 και 9). Για το 2012 το όριο ηλικίας για πρόωρη-μειωμένη ανήλθε στο 54ο και 6 μήνες (56 και 6), ενώ για φέτος ισχύει το 58ο και 9 μήνες (60 και 9). Πάντα με την αναγνώριση πλασματικών ετών (από 4 έτη το 2011, 5 πλασματικά το 2012, 6 πλασματικά το 2013 και 7 πλασματικά μέσα στο 2014).

Από το 2015 και μετά το όριο ηλικίας για τη λήψη μειωμένης σύνταξης στα ΒΑΕ ανέρχεται στο 60ο έτος (62ο για πλήρη), ανεξαρτήτως ενσήμων (σ.σ. οπωσδήποτε με 15 έτη ασφάλισης ή 4.500 ημέρες ασφάλισης εκ των οποίων τα 12 έτη 3.600 ένσημα σε καθεστώς ΒΑΕ). Για λιγότερα από 10.500 ένσημα (σ.σ. δεν αυξάνεται το όριο αυτό στα 12.000 ένσημα όπως με τα μεικτά ένσημα του ΙΚΑ) απαιτείται τα 1.000 ένσημα να έχουν διανυθεί τα τελευταία 13 έτη προ της συνταξιοδότησης.

Οι γυναίκες με 3.600 ΒΑΕ ένσημα και 4.500 συνολικά συνταξιοδοτούνται όταν συμπληρώσουν το 55ο έτος, στην περίπτωση που συγκέντρωσαν 4.500 ένσημα το 2010, στο 56ο εάν συγκέντρωσαν τον ελάχιστο αριθμό ενσήμων το 2011, στο 57ο εάν θεμελίωσαν το 2012 και στο 62ο εάν συμπλήρωσαν το αναγκαίο-ελάχιστο αριθμό ενσήμων το 2013.

Αντιθέτως, οι άνδρες στα ΒΑΕ δεν θεμελιώνουν με την συμπλήρωση των αναγκαίων ενσήμων αλλά βγαίνουν με την ηλικία. Έτσι, όσοι είχαν 4.500 ένσημα εκ των οποίων τα 3.600 στα ΒΑΕ το 2012 και ήταν 60 ετών συνταξιοδοτούνταν αμέσως. Από φέτος το εν λόγω όριο ηλικίας ανήλθε στο 62ο. Επίσης, και οι οικοδόμοι με 4.500 ένσημα (από τα οποία τα 3.600 οικοδομικά) έβγαιναν στο 58ο το 2012 αλλά, στα 60ο από φέτος. Αντίθετα (και πάλι) οι γυναίκες στα οικοδομικά συμπληρώνουν με τα 4.500 ένσημα και βγαίνουν  στο 53ο όσες θεμελίωσαν το 2012 και στο 55ο όσες θεμελιώνουν από φέτος. Δηλαδή, και εδώ οι γυναίκες βγαίνουν με την συμπλήρωση του ορίου των ενσήμων, οπότε κατοχυρώνουν την ηλικία συνταξιοδότησης κατά το έτος συμπλήρωσης, ενώ οι άνδρες κατά την συμπλήρωση του ορίου των ενσήμων θα πρέπει να έχουν συμπληρώσει και την απαιτούμενη ηλικία. Μια ρύθμιση χωρίς νόημα…

γ/Μειωμένη σύνταξη μπορούν να λαμβάνουν όλοι οι ασφαλισμένοι από εδώ και μπρος στο 62ο έτος της ηλικίας με πέναλτι 6% για κάθε χρόνο εξόδου προ του 67ου. Πάντα με την προϋπόθεση των 100 ενσήμων κάθε χρόνο για μια 5ετία προ της εξόδου (από το 57ο και μετά).

δ/Οι γυναίκες με απλά (μεικτά) ένσημα και 15ετία (4.500 ημέρες ασφάλισης) δικαιούνται μειωμένης σύνταξης εφόσον συμπλήρωσαν το 55ο το 2010, το 56ο το 2011 και το 57ο το 2012. Από φέτος, όλες συνταξιοδοτούνται στο 62ο. Και εάν κάποια έπαιρνε μειωμένη με τις ανωτέρω προϋποθέσεις, μπορεί να πάρει πλήρη (σ.σ. εννοείται με όσα έτη ασφάλισης έχει) στο 60ο, το 61ο το 62 και 67ο αντιστοίχως.

ε/Επίσης, οι γυναίκες που θεμελιώνουν με 10.000 ημέρες ασφάλισης (33,3 έτη) μπορούν να βγουν με μειωμένη σύνταξη στο 55ο, στην περίπτωση που συμπλήρωσε τον απαιτούμενο αριθμό ενσήμων το 2010, στο 56ο το 2011 και 10.400 ένσημα συνολικού χρόνου ασφάλισης και στο 56ο και 6 μήνες το 2012 με 10.800 ένσημα. Από φέτος, το όριο εξόδου με μειωμένη ανήλθε στο 62ο έτος και μάλιστα με 12.000 ημέρες ασφάλισης κατά την έξοδο. Αντιστοίχως, για πλήρη σύνταξη απαιτείται το 57ο έτος (10.000 ένσημα το 2010), 58ο, 58ο και 6 μήνες και 62ο με 12.000 ένσημα φέτος.

Οι άνδρες της ίδια κατηγορίας (10.000 ένσημα) εξέρχεται του εργασιακού βίου στο 60ό έτος εάν συμπλήρωσε το όριο των ενσήμων την περίοδο 2010-2012 και στο 62ο εάν συμπληρώσει 10.000 φέτος και 12.000 συνολικά ημέρες ασφάλισης κατά την έξοδο.

Στ/Οι ασφαλισμένοι του δημοσίου, προκειμένου να αποφύγουν τις απολύσεις (15.000 συνολικά την διετία 2013-14) ή τις διαθεσιμότητες (25.000 συνολικά) μπορούν να βγουν σε μειωμένη σύνταξη. Μάλιστα, όποιοι ή όποιες είχαν θεμελιώσει το 2010 (25ετία) μπορούν να βγουν και με μικρότερο πέναλτι. Σε ατή την περίπτωση η μείωση είναι 4,5% για κάθε χρόνο (1/247 ανά μήνα) και 22,5% συνολικά για μια 5ετία. Από το 2011 και μετά (θεμελίωση) το πέναλτι είναι 6% για κάθε χρόνο.

Οι γυναίκες αυτής της κατηγορίας συνταξιοδοτούνται στο 55ο (25ετία το 2010) στο 56ο το 2011 και στο 58ο το 2012. Αντιστοίχως οι άνδρες με 25ετία το 2010 συνταξιοδοτούνται με μειωμένη στο 60ο έτος, το 2011, αντιθέτως, βγαίνουν νωρίτερα στο 56ο και με 25ετία το 2012 συνταξιοδοτούνται στο 58ο.

ΑΠΟ MEGABOX.GR